Ko je bio zločinac Mladić, osuđen za genocid nad Bošnjacima: Monstrum koji se hvalio “evo nas u srpskoj Srebrenici”

Ratko Mladić, ratni zločinac koji je danas preminuo u pritvorskoj jedinici u Hagu, gdje je služio kaznu doživotnog zatvora, rođen je 12. marta 1942. godine u Kalinoviku, a tokom rata u Bosni i Hercegovini bio je na čelu Vojske RS-a.

Na toj funkciji bio je jedan od ključnih vojnih aktera u operacijama koje su rezultirale masovnim zločinima nad civilnim stanovništvom.

Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju (ICTY), a potom i Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične tribunale, proglasili su Mladića odgovornim za neke od najtežih zločina počinjenih tokom rata u BiH.

Pravosnažno je osuđen na doživotni zatvor zbog genocida počinjenog u Srebrenici, progona, istrebljenja, ubistava, deportacija i drugih nehumanih djela, kao i zbog terorisanja stanovništva Sarajeva i uzimanja pripadnika mirovnih snaga Ujedinjenih nacija za taoce.

Sud je utvrdio njegovu odgovornost za genocid u Srebrenici 1995. godine, kada je ubijeno više od 8.000 Bošnjaka, uglavnom muškaraca i dječaka. Zločin u Srebrenici međunarodni sudovi utvrdili su kao genocid.

Mladić je tokom rata bio jedan od najmoćnijih vojnih lidera bosanskih Srba, a njegovo ime ostalo je direktno povezano s brojnim operacijama i zločinima koje su počinile snage pod njegovom komandom.

Njegova odgovornost utvrđivana je na osnovu brojnih svjedočenja, dokumenata, vojnih zapisa i drugih materijalnih dokaza.

Posebno mjesto u postupcima protiv Mladića zauzimali su zločini počinjeni u Srebrenici, dugotrajna opsada Sarajeva, kao i progon i prisilno premještanje stanovništva s područja pod kontrolom Vojske RS-a.

– Evo nas u srpskoj Srebrenici 11. jula 1995. Uoči još jednog velikog srpskog svetog dana, dajemo ovaj grad srpskom narodu. Napokon je došlo vrijeme da poravnamo račune s Turcima prvi put nakon ustanka protiv osmanske vlasti – rekao je Mladić u kameru.

Nakon završetka rata Mladić je godinama izbjegavao hapšenje i izručenje Haagu. Bio je jedan od najtraženijih bjegunaca koje je tražio Tribunal za bivšu Jugoslaviju.

Uhapšen je 26. maja 2011. godine u selu Lazarevo kod Zrenjanina u Srbiji, nakon gotovo 16 godina provedenih u bjekstvu.

Akciju hapšenja proveli su pripadnici srbijanske Bezbjednosno-informativne agencije (BIA) i Službe za otkrivanje ratnih zločina.

Nakon hapšenja Mladić je izručen Haagu, gdje mu je suđeno za najteže zločine počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini.

Njegovo dugogodišnje skrivanje bilo je predmet brojnih kontroverzi. Postojale su tvrdnje da je imao podršku pojedinaca unutar sigurnosnih i državnih struktura Srbije, zbog čega je godinama uspijevao izbjeći hapšenje. Takve tvrdnje godinama su bile dio javnih i političkih rasprava u Srbiji.

Mladićevo skrivanje nakon rata predstavljalo je jedan od najvećih izazova za saradnju Srbije s Haškim tribunalom.

Njegovo hapšenje 2011. godine uslijedilo je nakon godina međunarodnog pritiska na vlasti u Beogradu da lociraju i uhapse posljednje preostale optuženike za ratne zločine.

Uprkos pravosnažnim presudama međunarodnih sudova i obimnoj dokumentaciji o zločinima za koje je osuđen, Mladić je i dalje figura koja izaziva duboke podjele.

Dok ga porodice žrtava i preživjeli zločina smatraju jednim od glavnih simbola ratnih zločina počinjenih tokom rata u BiH, dio javnosti u Srbiji i entitetu RS i dalje ga veliča kao ratnog komandanta.