fbpx
Utorak , 29 Septembra 2020

Znameniti Fojničani: Hafiz Muhamed-ef. Gačo (1901.-1991.)

Posljednji fojnički kadija koji je desetljećima bio vjerski i intelektualni autoritet fojničkih muslimana.

Piše: prof. Mensur Pašalić

Hafiz Muhamed-ef. Gačo je rođen 1901. godine u Bosanskom Novom gdje je u tom periodu njegov otac hadži Salih-ef., inače muderris konjičke medrese, radio kao imam.

Hafiz Muhamed-ef. nakon osnovnog školovanja završava medresu u šeher-Banja Luci te hifz Časnog Kur'ana pred kurra hafizom hadži Fehim-ef. Gušićem.

Daljnje obrazovanje nastavlja u Sarajevu studirajući na Šerijatsko-sudačkoj školi (Mektebi-nuvvab) koju uspješno završava 1924. godine u generaciji sa, pored ostalih, Muhamedom Tajibom Okićem.

Oženio se Šemsom Erzumlić sa kojom je dobio sinove Ahmeda, Mustafu i Tajiba te kćerku Nadžu.

Nakon prerane smrti Šemse-hanume oženio se Fojničankom Mahidom Salihagić.

Inače, kao šerijatski sudija-kadija kratko je radio u Kičevu, Bitolju i Zvorniku. Naravno, u Fojnici je proveo glavninu svog profesionalnog angažamana gdje je u Šerijatskom fojničkom sudu radio sa kadijom Beširom Pintulom do 1946. godine kada se, odlukom komunističkih vlasti, ukidaju šerijatski sudovi.

Potom, do 1951. godine radi kao matičar da bi u naponu intelektualne snage, rizaen lillah, dao izuzetan doprinos vjerskom životu općine Fojnica kao imam, hatib i predsjednik Odbora Islamske zajednice.

Šezdesetih godina prošlog stoljeća je sa r. Muhamedom Sudžukom hrabro pisao zahtjeve za povrat oduzete Medrese i Mekteba u Atik Mahali čijom nacionalizacijom su muslimani ostavljeni bez neophodnih obrazovnih ustanova unutar IZ. Ti rezolutni i argumentirani zahtjevi su pravno omogučili povratak zgrade medrese IZ-ci te aktuelnu gradnju vakufsko-poslovnog centra „Medresa“.

Hafiz Muhamed-ef. je redovno učio ramazanske mukabele u Čaršijskoj i Muharem-ef. džamiji te nas je svojim znanjem Časnog Kur'ana motivirao na intenzivno učenje i bdijenje nad Svetim tekstom muslimana.

Cijeneći ulogu i značaj žena u islamu pokrenuo je i održavao u Srednjoj džamiji nedjeljnja ramazanska predavanja za žene koja i danas egzistiraju.

Njegovo znanje i posvećenost islamu i Islamskoj zajednici je prepoznato i u Sarajevu gdje je hafiz Muhamed-ef. bio posebno respektiran. Tako je davne 1953. godine na drugoj redovnoj Skupštini Udruženja ilmijje izabran za člana Upravnog odbora zajedno sa kasnijim reisovima Sulejman-ef. Kemurom i Naim-ef. Hadžiabdićem.

Hafiz Muhamed-ef. je posjećivao i rado primao u svoju kuću one koji su živjeli islam i bili podrška vjerskom životu muslimana, npr. porodice: Imamović, Sudžuka, Selimović, Turko, Tutnjević, Pašalić, Sedlarević, Salihagić, Hrustić, Džafić, Kučuk…


Posebno je prijateljevao sa šejhom Mustafa-ef. Čolićem kome je 1974. godine poklonio vrijedne knjige na arapskom i turskom jeziku.

U vrijeme brutalnog Sarajevskog procesa (1983.) sa sinom Mustafom se dopisuje arebicom (arapsko pismo, bosanski jezik ).

Pismo koje je kadiji Gači poslao sin Mustafa

Mustafa, inače poznati novinar koji je izvještavao sa Prve Konferencije nesvrstanih u Beogradu, svoje pismo babi završava vrlo emotivnom i simboličnom porukom punom poštovanja: „Ruku ti ljubi tvoj sin Mustafa!“

Hafiz Muhamed-ef. se odlikovao dostojanstvom, odmjerenim govorom, gospodskim manirima, odijelima sa kravatom te čistim i ukalufljenim fesom koga je, kao i hadžija Hamdo Turko i hadžija Sulejman Tutnjević, nosio do smrti.

Hafiz Muhamed-ef. je na Bolji svijet preselio 1991. godine. Po njegovom vasijjetu dženazu je imamio šejh Mustafa-ef. Čolić i u kabur je spušten bez tabuta.

Hafiz Muhamed-ef. Gačo je ukopan uz fojničku Srednju džamiju.

Pročitajte i ovo

JKP Šćona najavljuje radove i nestanak vode

IZ JKP ŠĆONA FOJNICA OBAVJEŠTAVAJU GRAĐANE DA SU ZA SUTRA PLANIRANI RADOVI NA VODOVODNOJ MREŽI, …